Energietransitie: een update van Havenbedrijf Rotterdam | iTanks

Energietransitie: een update van Havenbedrijf Rotterdam

Het Havenbedrijf Rotterdam wil de haven van Rotterdam ontwikkelen tot de plaats waar de energietransitie vorm krijgt. Met dank aan het Havenbedrijf Rotterdam vind u hieronder een overzicht van ontwikkelingen rondom de energietransitie die in de publiciteit zijn gekomen:

AkzoNobel investeert in chloorfabriek
Eind maart maakte AkzoNobel bekend enkele tientallen miljoenen euro’s in de chloorfabriek in de Botlek te investeren. De investering leidt tot een besparing van 0,31 petajoule (31 kiloton CO₂) door toepassing van een nieuwe elektrolysetechniek, de zogeheten zero gap technology. Producten van AkzoNobel zijn belangrijk voor de omliggende chemiebedrijven. AkzoNobel noemde tegenover het AD de investering een belangrijke stap in het toekomstbestendiger maken van het chloorcluster in de Rotterdamse haven. Meer informatie:
Akzonobel verduurzaamt chemiefabriek
Akzonobel investeert tientallen miljoenen in chloorfabriek

Warmteleiding Huntsman – Evides
Evides en Huntsman hebben in mei een warmtekoppeling in gebruik genomen die een CO₂-reductie van 15.000 ton oplevert. Warmte-uitwisseling tussen bedrijven is een effectieve manier om energieverbruik omlaag te brengen. Evides benut de overtollige warmte van Huntsman voor het opwarmen van gedemineraliseerd water (demiwater). Evides levert het warmere demiwater aan een groot aantal bedrijven in de Botlek. Meer informatie:
Warmteleiding levert 15000 ton CO2 reductie op

Restwarmte van de raffinagesector
De Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) heeft uitgezocht dat de raffinaderijen potentieel tussen de 8,5 en 17,5 petajoule per jaar aan overtollige warmte kunnen leveren voor gebruik in huishoudens, glastuinbouw, kantoren en bedrijven. Dit staat gelijk aan warmte voor 230.000 tot 420.000 huishoudens. Gasgebruik en CO₂-uitstoot gaan hierdoor naar beneden (500-1000 kiloton CO₂ per jaar). Het is voor het eerst dat de aanbodzijde van warmte vanuit de raffinagesector zo helder in beeld is gebracht. De studie is een stap op weg in het realiseren van een regionaal warmtenet. VNPI presenteerde de studie op 27 juni. Meer informatie:
Warmte uit raffinagesector goed voor 230000-420000 huishoudens

Onderzoek naar geothermie
Vanwege de grote energievraag van de Rotterdamse industrie onderzoekt het Havenbedrijf samen met de NAM de mogelijkheden om op grote diepte geothermie te winnen. Op 5 km diepte is het nl. zo’n 170 °C. Als die warmte in de vorm van heet water naar boven kan worden gebracht, dan kan dat een goede duurzame energiebron zijn voor met name de productie van stoom voor de industrie. Bovendien kan het water, enigszins afgekoeld nadat het benut is door de industrie, gebruikt worden voor verwarming van woningen en kassen via een regionaal warmtenet. Het onderzoek maakt deel uit van de Green Deal Ultradiepe Geothermie die het Ministerie van Economische Zaken in juni afsloot met zeven verschillende partijen voor zeven locaties in Nederland. Meer informatie:
Mogelijk 30 van industriële warmtevraag door ultradiepe geothermie
Havenbedrijf onderzoekt mogelijkheden geothermie

ROAD stopt, CCS gaat door
Recent hebben Uniper en Engie aangekondigd te willen stoppen met het ROAD, het demonstratieproject voor afvang van CO₂ bij een van de kolencentrales en opslag daarvan in een gasveld onder de Noordzee.
Carbon Capture & Storage (CCS) wordt internationaal, maar ook in de nationale Energieagenda, gezien als een belangrijk instrument om de CO₂-uitstoot terug te dringen. Met name olieraffinaderijen en de chemiesector beschikken nog over onvoldoende hernieuwbare of circulaire alternatieven. Met afvang en opslag van CO₂ krijgen deze economisch en maatschappelijk belangrijke sectoren mogelijkheden om de CO₂-uitstoot te verminderen.
Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en EBN voeren daarom gezamenlijk een verkenning uit naar het realiseren van een basisinfrastructuur voor het verzamelen en transporteren van CO₂ in het Rotterdamse havengebied, dat vervolgens opgeslagen kan worden in (lege) gasvelden onder de Noordzee. Door deze ringleiding (of ‘backbone’) en opslaginfrastructuur als een ‘collectieve voorziening’ op te zetten, zijn er belangrijke kostenvoordelen. De partijen zijn in gesprek met het ministerie van Economische Zaken over dit concept. Ook met de Europese Commissie lopen gesprekken. Meer informatie:
Kabinet blijft techniek voor afvang en opslag broeikasgassen stimuleren
Road stopt CCS gaat door

Elektriciteitscentrales MPP1 en MPP2 gesloten
Conform het SER-Energieakkoord (sept. 2013) zijn de twee centrales van Uniper uit de jaren ’80 (MPP1 en MPP2) per 1 juli gesloten. Deze centrales produceerden samen een kleine 20% van de CO₂ in het  havengebied.

70 ha nieuw land voor m.n. offshore wind
Voor de ontwikkeling van een Offshore Center voor windenergie op zee, decommissioning (ontmanteling van olie- en gasplatforms) en de ‘olie & gas’- markt gaat het Havenbedrijf max. 70 ha land opspuiten op Maasvlakte 2. Er is concrete belangstelling van verschillende bedrijven voor zo’n centrum met gedeelde voorzieningen. Verwachting is dat de eerste bedrijven zich hier binnen twee jaar vestigen. Zowel op het gebied van offshore windparken als decommissioning liggen de komende jaren volop kansen. Meer informatie:
Offshore center Maasvlakte 2 nieuw land voor windparken op zee

Nieuwe windturbines Slufter
Nuon en Eneco zijn gestart met de voorbereidingen voor het vervangen van de huidige windturbines op de Slufterdijk. De huidige zeventien windturbines maken plaats voor veertien moderne. Het opgesteld vermogen verdubbelt daarmee van 25 naar 50 MW. De werkzaamheden starten in het derde kwartaal van 2017. Begin 2019 moeten alle nieuwe turbines in bedrijf zijn. In het hele havengebied staat op dit moment 200 megawatt (MW) aan windturbines. De afspraak is dit uit te breiden tot 300 MW in 2020. Meer informatie:
Nieuwe windturbines op de Slufter

Groene corridor Zoeterwoude – Rotterdam
O.a. Nedcargo, Heineken, Zeeman, Hartog & Bikker, Rijkswaterstaat, Eneco, de provincie en verschillende gemeenten hebben afgesproken om de logistieke corridor Zoeterwoude (m.n. Heineken brouwerij) – Rotterdam te verduurzamen. Dit project moet leiden tot een CO₂-reductie van 6 kiloton per jaar. 20% van de CO₂-uitstoot in Nederland is gerelateerd aan de sector mobiliteit en logistiek. Meer informatie:
https://www.portofrotterdam.com/nl/search/site/groene%20corridor%20heineken
https://www.portofrotterdam.com/nl/nieuws-en-persberichten/transport-bier-op-biobrandstof

PortXL shakedown: 19 contracten voor start-ups
Op 22 juni was de afsluitende bijeenkomst van het accelerator programma PortXL voor start-ups. Bijna alle start-ups sloten contracten met het gevestigde bedrijfsleven om innovatieve technieken te ontwikkelen c.q. toe te passen. Verschillende start-ups hebben een link met de energietransitie. Meer informatie:
http://portxl.org/

Naast bovenstaande projecten en ontwikkelingen die de afgelopen drie maanden in de publiciteit zijn gekomen, is door de (Rotterdamse) bedrijven, overheden en onszelf op tal van andere terreinen achter de schermen hard gewerkt om de energietransitie vorm te geven. Ik denk daarbij onder andere aan het Waste-2-Chemicals project (productie van ethanol uit restafvalstromen) en de Warmtealliantie Zuid-Holland (ontwikkeling van een regionaal warmtenet). De transitie bestaat uit veel stappen, door veel partijen over een lange periode. Vraagstukken zijn te complex om alleen op te kunnen pakken: samenwerking is de rode draad.